Όταν τα Χριστούγεννα βαραίνουν: Η αθέατη πλευρά της γιορτινής λάμψης
Υπάρχει κάτι παράξενο στις γιορτές.
Κάτι που δεν μπαίνει σε φωτογραφίες και δεν ταιριάζει με λαμπιόνια.
Κάθε χρόνο, μέσα στο ίδιο σκηνικό —στολισμένα σπίτια, χαρούμενες παρέες, προσδοκίες “μαγικής” διάθεσης— υπάρχουν άνθρωποι που νιώθουν το αντίθετο: βάρος, κενό, κόπωση, μια θλίψη που μοιάζει να δυναμώνει όσο πλησιάζει ο ήχος των καλάντων.
Αυτό που συχνά ονομάζουμε «κατάθλιψη των Χριστουγέννων» δεν είναι απλώς μια μελαγχολία της εποχής. Είναι ένα μείγμα συναισθημάτων που μπορεί να έχει πολλές πηγές: μοναξιά, οικονομική πίεση, οικογενειακές εντάσεις, απώλεια αγαπημένων προσώπων ή απλώς η δυσκολία να ανταποκριθούμε σε μια γιορτή που προϋποθέτει χαρά.
Η πίεση να είμαστε καλά — ίσως το πιο κουραστικό δώρο της εποχής
Ζούμε σε μια κουλτούρα που αγαπά το “πρέπει”.
Πρέπει να περάσουμε όμορφα.
Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες.
Πρέπει να χαμογελάμε στις φωτογραφίες.
Πρέπει να νιώθουμε «το πνεύμα των Χριστουγέννων».
Αυτό το κοινωνικό πρέπει συχνά δημιουργεί ένα σιωπηλό δίλημμα:
“Αν δεν είμαι χαρούμενος, κάτι κάνω λάθος.”
Και έτσι ξεκινά μια εσωτερική πίεση που όχι μόνο δεν βοηθά, αλλά μπορεί να εντείνει το άγχος και τη θλίψη. Γιατί όταν η χαρά γίνεται υποχρέωση, χάνει τη φυσικότητά της και μοιάζει με ρόλο που πρέπει να υποδυθούμε.
Η σιωπηλή αντίφαση των γιορτών
Οι γιορτές μπορούν να φέρουν φως, αλλά το φως αναδεικνύει και τις σκιές:
- Τη μοναξιά που ήταν εκεί, αλλά τώρα φαίνεται πιο έντονη.
- Τις σχέσεις που δεν λειτουργούν, αλλά γύρω μας όλοι μιλούν για “οικογενειακή θαλπωρή”.
- Την κούραση ενός χρόνου που κλείνει και ζητά λογαριασμό.
- Την απουσία ανθρώπων που κάποτε έδιναν στις γιορτές το νόημά τους.
Αυτά δεν είναι σημάδια αδυναμίας. Είναι η ανθρώπινη εμπειρία, όπως εμφανίζεται κάτω από το έντονο φως μιας εποχής που μας κρατά όλους σε κοινή σκηνή.
Όταν το μέσα δεν ταιριάζει με το έξω
Η αλήθεια είναι ότι οι γιορτές δεν αναιρούν τα δύσκολα.
Δεν υπάρχει κουμπί που μας κάνει να αισθανθούμε χαρούμενοι επειδή το ημερολόγιο γράφει 25 Δεκεμβρίου.
Και πολλές φορές, η μεγαλύτερη δυσκολία δεν είναι το δυσάρεστο συναίσθημα, αλλά η απόσταση ανάμεσα σε αυτό που νιώθουμε και αυτό που «πρέπει» να νιώθουμε.
Αυτή η απόσταση γεννά:
- ενοχή (“δεν είμαι αρκετά χαρούμενος”)
- αυτοκριτική (“κάτι δεν πάει καλά με μένα”)
- απομόνωση (“κανείς δεν θα το καταλάβει”)
Τι μπορεί πραγματικά να βοηθήσει;
Δεν θα σου πω «σκέψου θετικά» ούτε «κάνε λίστα ευγνωμοσύνης» αν αυτό δεν σου βγαίνει. Οι άνθρωποι δεν λειτουργούν με διακόπτες.
Αυτό που μπορεί να βοηθήσει είναι:
- Να αφήσεις χώρο για ό,τι νιώθεις
Όχι μόνο για τη χαρά· και για τη θλίψη, την κούραση, την ευαισθησία.
Το συναίσθημα δεν ακυρώνει τη γιορτή. Της δίνει αλήθεια.
- Να αποδεχτείς ότι δεν χρειάζεται να είσαι όπως “πρέπει”
Δεν υπάρχει σωστός τρόπος να περάσει κανείς τα Χριστούγεννα.
Υπάρχει μόνο ο δικός σου.
- Να μειώσεις τις απαιτήσεις
Πολλές φορές, η υπερβολή των γιορτών κάνει το άγχος μεγαλύτερο από τη χαρά.
Επίτρεψε στον εαυτό σου λιγότερα.
- Να συνδεθείς με ό,τι σου δίνει γαλήνη
Ίσως είναι ένας περίπατος, ένα ζεστό ρόφημα, μια αγκαλιά, μια ήρεμη μέρα χωρίς υποχρεώσεις.
Μικρά πράγματα, αλλά βαθιά.
- Να ζητήσεις υποστήριξη αν νιώθεις ότι πνίγεσαι
Η ευαλωτότητα δεν είναι αποτυχία.
Είναι η πόρτα προς μια ουσιαστική σχέση — και με τους άλλους, και με τον εαυτό σου.
Μια διαφορετική ματιά στα Χριστούγεννα
Οι γιορτές δεν είναι μόνο αυτό που φαίνεται.
Και δεν χρειάζεται να τις ζήσεις όπως τις θέλει ο κόσμος.
Αν για σένα φέτος δεν είναι γεμάτες φως, είναι εντάξει.
Το φως δεν επιβάλλεται· έρχεται όταν υπάρχει χώρος.
Και ο χώρος δημιουργείται όταν σταματάμε να πιέζουμε τον εαυτό μας να χαμογελά.
Τελικά, ίσως τα πιο αυθεντικά Χριστούγεννα να είναι εκείνα που δεν προσπαθούμε να τα κάνουμε τέλεια.
Εκείνα που απλώς τα αφήνουμε να είναι αληθινά.
